Θερινό Σχολείο Τζουμέρκων
και Νοτιοανατολικής Πίνδου

Ιστορία
Πολιτισμός
Οικολογία

Tο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας / Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας διοργανώνει, σε συνεργασία με την Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Τζουμέρκων (ΙΛΕΤ), το Δήμο Βορείων Τζουμέρκων και το Σύλλογο Προστασίας Αράχθου, το 4ο Θερινό Σχολείο, που θα πραγματοποιηθεί 22 έως 27 Αυγούστου 2016 στο Δήμο Βορείων Τζουμέρκων Π.Ε. Ιωαννίνων. Το θέμα του φετινού Θερινού Σχολείου είναι: Νερό: φυσικό και κοινωνικό/πολιτισμικό αγαθό. Η συνάντηση είναι αφιερωμένη στο Ιστορικό Γεφύρι της Πλάκας.

Χορηγός: ΔΕΛΤΑ Α.Ε.

Χορηγός επικοινωνίας: Εφημερίδα των Συντακτών

Το Θερινό Σχολείο απευθύνεται σε μεταπτυχιακούς φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες και σε τελειόφοιτους προπτυχιακούς φοιτητές από τον ευρύτερο χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Επιστημονικός υπεύθυνος του ΘΕΣΤ είναι ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ευάγγελος Αυδίκος.

Θεωρητικές αφετηρίες

Το νερό είναι ένα αγαθό το οποίο μόνο η φύση μπορεί να το παράγει αλλά οι άνθρωποι το διαχειρίζονται κοινωνικά και πολιτισμικά. Συνιστά περιοριστικό παράγοντα (limiting factor) χωρίς την ύπαρξη του οποίου δεν μπορούν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν οι ανθρώπινες κοινωνίες και η έλλειψή του οδηγεί σε συγκρούσεις.

Είναι φυσικό και κοινωνικό-πολιτισμικό αγαθό, έχει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα στάδια και τις φάσεις της ανθρώπινης ζωής, αλλά και έχει προβληθεί με διάφορους τρόπους στο πεδίο της συμβολικής σκέψης: καθημερινά πρακτικά ζητήματα (πόσιμο, πλύσιμο, πηγάδια, βρύσες, δίκτυο ύδρευσης), στον κύκλο της ζωής (διαβατήριες τελετές), στον κύκλο του χρόνου (εορτές, πανηγύρια), στις τελετουργίες, στις παραγωγικές και μεταποιητικές δραστηριότητες (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, αλεστική, μεταφορές κ.ά).

Το νερό θεωρείται βασικό συστατικό της αισθητικής, αλλά και της ψυχολογίας του τοπίου, με το οποίο συνδέεται άρρηκτα. Η ηχητική του νερού διαμορφώνει και το ηχητικό τοπίο (soundscape).

Oι υλικές, αλλά και οι «άυλες» αρετές του νερού συχνά αποτελούν «μήλον της Έριδος» μεταξύ νέων ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders) και των τοπικών κοινωνιών. Επομένως και η βαθύτερη διερεύνηση της σχέσης των τοπικών κοινωνιών με το νερό, εκτός από επιστημονική αξία, μπορεί να υποστηρίξει την ολοκληρωμένη, δημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Η περιοχή των Τζουμέρκων, έχοντας συνδέσει τη μοίρα της με τον ποταμό Aραχθο και το υδάτινο στοιχείο, αποτελεί έναν προνομιακό χώρο για αναζήτηση και μελέτη των στοιχείων εκείνων που δυνητικά την αναγάγουν σε πολιτιστικό τοπίο (cultural landscape), ένα σημαντικό τόπο που διαμορφώθηκε από την αλληλεπίδραση φύσης και ανθρώπου. Μελετάται από οικολογικής, αισθητικής, ιστορικής, εθνολογικής και ανθρωπολογικής σκοπιάς.